Penggunaan Steam Washer untuk Menyucikan Pakaian Bernajis Perspektif Hukum Islam

The Use of Steam Washer for Purifying Impure Clothes from the Perspective of Islamic Law

Authors

  • Aisyah Binti Abdurrahman Institut Agama Islam STIBA Makassar, Indonesia
  • Muttazimah Institut Agama Islam STIBA Makassar, Indonesia
  • Afia Hafizah Institut Agama Islam STIBA Makassar, Indonesia

DOI:

https://doi.org/10.36701/muntaqa.v2i1.2459

Keywords:

Impurity, Islamic Law, Modern Technology, Purification, Steam washer

Abstract

This study aims to elaborate the concept of najāsah purification in Islamic law based on contemporary fiqh sources and to analyze the legal status of using a steam washer as a tool for purifying clothes contaminated by impurities from the perspective of Islamic law. This research is a library study employing a qualitative method with a descriptive-normative approach, through a literature review of contemporary fiqh texts and technical data on the operational mechanism of steam washers. Data analysis is conducted deductively, starting from general principles toward specific conclusions, involving stages such as categorizing sources, selecting data based on credibility and relevance to fiqh requirements and technical parameters, clarifying fiqh arguments through comparison with technical test data, and systematic synthesis based on the research problem framework. The findings reveal that purification from najāsah in Islamic law requires the removal of the physical substance (‘ain najāsah), including its matter, color, odor, and taste, the use of ṭāhūr (pure and purifying) water, and observable washing or flowing water. The Syāfi‘ī and Hanbalī schools strictly require pure water, whereas the Ḥanafī and parts of the Mālikī schools allow alternative media as long as the impurity is completely removed. Contemporary scholars like ‘Abdullāh ibn ‘Abdurraḥmān ibn Jibrīn and Abū Mālik permit modern methods such as hot steam if proven effective in eliminating impurities. The implications of this research span academic, practical, and industrial aspects, enriching contemporary fiqh literature, providing practical guidance for Muslims, and serving as a reference for the industry in developing cleaning technologies compliant with Islamic principles.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Al-Qur’ān al-Karīm.

Buku:

Aḥmad ibn ‘Abdul Ḥalim. Syarḥ ‘Umdah al-Fiqh, Juz 1. Cet. I; al-Riyāḍ: Maktabah al-‘Ubaikān, 1412 H.

Azmil Tayeb. Islamic Education in Indonesia and Malaysia: Shaping Minds, Saving Souls. New York: Routledge, 2018.

Al-Bukhārī, Abū ‘Abdillāh Muḥammad ibn Ismā’īl ibn Ibrāhīm ibn al-Mugīrah, Ṣaḥīḥ al-Bukhārī. Cet. I; Bairūt: Dār ibn Kaṡīr, 1423 H/2002 M.

Al-Dimasyqī, Abū al-Fidā’ Ismā‘īl ibn ‘Umar ibn Kaṡīr al-Qurasyī al-Baṣarī. Tafsir Al-Qur’ān al-‘Aẓīm, Juz 3. Cet. I; Bairūt: Dār al-Kutub al-‘Ilmiyyah, 1419 H/1998 M.

Dubayyān, Abū ‘Umar Dubayyān ibn Muḥammad. Mawsū‘a Aḥkām al-taharah, Juz 13. Cet. II; al-Riyāḍ: Maktabat al-Rusyd, 1426 H/2005 M.

Al-Ḥanafī, Abū al-Ḥusain Aḥmad ibn Muḥammad ibn Aḥmad ibn Jaʿfar al-Qudūrī. Mukhtaṣar al-Qudūrī. Cet. I; al-Qāhirah: Dār al-Kutub al-ʿIlmiyyah, 1418 H/1997 M.

Ibn Jibrīn, ‘Abdullāh ibn ‘Abdurrahmān. Syarḥ ‘Umdah al-Fiqh, Juz 1. Cet. I; al-Riyāḍ: Madār al-Waṭan li al-Nasyrī, 1424 H/2003 M.

Ibn Qudāmah, Abū Muḥammad ‘Abdullāh ibn Aḥmad ibn Muḥammad, al-Mugnī ‘alā Mukhtaṣar al-Khiraqī, jilid 1. Cet. I; al-Qāhirah: Maktabah al-Qāhirah, 1388-1389 H/1968-1969 M.

Ibn Taymiyah, Ahmad ibn Abdul Halim. Syarḥ ‘Umdah al-Fiqh, Juz 1. Cet. I; al-Riyāḍ: Maktabah al-‘Ubaikān, 1412 H.

Al-Jabbār, Ṣuhaib ‘Abd. al-Jāmi‘ al-Ṣaḥīḥ li-l-Sunan wa-l-Masānīd, Juz 22, t.t.p., 2014 M.

Al-Jazīrī, ‘Abdurraḥmān ibn Muḥammad ‘Awaḍ, Al-Fiqh ‘alā al-Mażāhib al-Arba‘ah, Juz 1 (Cet. II; Bairūt: Dār al-Kutub al-‘Ilmiyyah, 1424 H /2003 M), h. 39.

Kementrian Agama Republik Indonesia. Al-Qur’an dam Terjemahannya. Bandung: Alqosbah, 2020.

Al-Khin, Musṭafā, dkk., Al-Fiqh al-Manhajī ‘ala Mażhabi al-Imām al-Syāfi’i, Juz 1. Cet. IV; Dimasyq: Dār al-Qalam li al-Ṭibā‘ah wa al-Nasyr wa al-Tauzī’, 1413 H / 1992 M.

Al-Mālikī, ‘Ubaidullāh ibn al-Ḥusain ibn al-Ḥasan Abū al-Qāsim ibn al-Jallāb. al-Tafrī‘ fī Fiqh al-Imām Mālik ibn Anas. Cet. I; Bairūt: Dār al-Kutub al-ʿIlmiyyah, 1428 H/2007 M.

Al-Mardāwī, Ḥasan, Alāuddīn Abū, ‘Alī ibn Sulaimān. Al-Inṣāf fī Ma‘rifah al-Rājiḥ min al-Khilāf. Cet. I; Miṣr: Maktabah al-Sa‘ādah, 1374 H/1955 M.

Al-Naisābūrī, Muslim ibn al-Hajjāj Abū Ḥasan al-Qusyairī, Ṣāḥīh Muslim. Cet. I; al-Riyāḍ: Dār Ṭayyibah li al-Nasyrī wa al-Tauzī’, 1427 H/2006 M.

Al-Nawawi, Abū Zakariyā Muḥyī al-Dīn ibn Syaraf. al-Majmū‘ Syarḥ al-Muhażżab, Juz 1. Cet. I; al-Qāhirah: Idārah al-Ṭibā‘ah al-Munīriyyah, 1347 H/1928 M

Al-Nawawī, Abū Zakariya Yahya ibn Syaraf. al-Minhaj fī Syarḥ Ṣaḥīh Muslim ibn al-Ḥajjaj, Juz 3. Cet. Miṣr: al-Ṭab’ah al-Miṣriyyah bi al-Azhar, 1347 H/1929 M.

Noor, Juliansyah, Metodologi Penelitian. Jakarta: Kencana Prenada Media Group, 2011.

Al-Qāhira, Nukhbah min al-lughawiyyīn bi Majma’ al-Lugah al-‘Arabiyyah. al-Mu‘jam al-Wasīṭ, Juz 1. Cet. II; al-Qāhira: Majma’ al-Lugah al-‘Arabiyyah al-Qāhira, 1392 H/1972 M.

Al-Ramlī, Syams al-Dīn Muḥammad ibn Abī al-ʿAbbās Aḥmad ibn Ḥamza. Nihāyat al-Muḥtāj ilā Syarḥ al-Minhāj, Juz 1. Cet. I; Bairūt: Dār al-Fikr, 1404 H/1984 M.

Al-Sadlān, Ṣāliḥ ibn Gānim ibn ‘Abdillāh ibn Sulaimān ibn ‘Alī. Risālah fī al-Fiqh al-Muyassar. Cet. I; al-Mamlakah al-‘Arabiyyah al-Suʿūdiyyah:Wizārat al-Syu’ūn al-Islāmiyyah wa al-Awqāf wa al-Da‘wah wa al-Irsyād, 1425 H..

Sālim, Abū Mālik Kamāl ibn Sayyid. Ṣaḥīḥ Fiqh al-Sunnah wa Adillatuhu wa Tawḍīḥ Mażāhib al- Aimmah. Cet. I; al-Qāhirah: Al-Maktabah al-Taufīqiyyah, 2003 M.

Al-Sijistānī, Abū Dāwūd Sulaimān ibn al-Asy‘aṡ ibn Isḥāq. Sunan Abī Dāwūd, Juz 1. Bairūt: al-Maktabah al-‘Aṣriyyah, t.th.

Sofyan A. P, Metode Penelitian Hukum Islam: Penuntun Praktis Untuk Menulis Skripsi dan Tesis. Gorontalo: Sultan Amai press IAIN Gorontalo, 2009 M.

Sofyan A. P. Metode Penelitian Hukum Islam: Penuntun Praktis Untuk Menulis Skripsi dan Tesis. Gorontalo: Sultan Amai press IAIN Gorontalo, 2009 M.

Al-Syāfi‘ī, Syihāb al-Dīn Abū al-‘Abbās Aḥmad ibn Raslān al-Maqdisī al-Ramlī, Syarḥ Sunan Abī Dāwūd, Juz 1. Cet. I; Miṣr: Dār al-Falāḥ li al-Baḥṡ al-ʿIlmī wa Taḥqīq al-Turāṡ, 1437 H/2016 M.

Al-Syīrāzī, Abū Isḥāq Ibrāhīm ibn ‘Alī ibn Yūsuf. al-Muhażżab fī Fiqh al-Imām al-Syāfī‘ī. Cet. I; Bairūt: Dār al-Kutub al-‘Ilmiyyah, t.th.

Al-Uṡaimīn, Muḥammad ibn Ṣaliḥ. Syarḥ Ṣaḥīh al-Bukhārī, Juz 1. Cet. I; al-Qāhirah: al-Maktabah al-Islāmiyyaḥ li al-Nasyrī wa al-Tauzī’, 1428 H/2008 M.

Jurnal Ilmiah:

Dybinski, Olaf, dkk. “Modeling Industrial Scale Washing Machine Process Using Artificial Neural Networks”, Euro-Mediterranean Journal for Environmental Integration 9, no. 1 (2024): h. 1934-1936.

Gamble, Amandine dkk. Heat-Treated Virus Inactivation Rate Depends Strongly on Treatment Procedure: Illustration with SARS-CoV-2”, American Society for Microbiology 87, no. 19 (2021): h. 4.

Geglio, Tony. “Water and Energy Efficient Appliances for Circular Water Economy: Conceptual Framework Development and Analysis of Greenhouse Gas Emissions and Water Consumption”, American Chemical Society ES and T Engineering 1, no. 3 (2021): h. 5.

Hami, Widodo, “Taharah In Al-Jailani’s Interpretation (Study Of Sufistic Interpretation From Hans-Georg Gadamer's Hermeneutic Perspective), Jurnal Studi Islam Kawasan Melayu, 6, no. 2 (2023), h. 4.

Maulida, Muslimah, dkk. “Status Hukum Pakaian Laundry dalam Konsep Taharah sebagai Penyempurna Ibadah”, Jurnal Al-Qiyam 2, no. 3 (2021): h. 38-42.

Najib, Muhammad Fathir, dkk., “Harmonisasi Tradisi dan Inovasi Terhadap Alat Alternatif dalam Pensucian Najis”, Jurnal Ilmu Pendidikan Islam 22, no. 4 (2024), h. 4.

Oztoprak, Nefise dkk. “Comparison of steam technology and a two-step cleaning (water/detergent) and disinfecting (1,000 resp. 5,000 ppm hypochlorite) method using microfiber cloth for environmental control of multidrug-resistant organisms in an intensive care unit”, German Medical Science Hygiene and Infection Control 14, no. 15 (2019): h. 4.

Razak, Muhamad Afiq Abd. “Tinjauan Konsep ‘Umūm al-Balwā dalam Konteks Najis yang Dimaafkan (al-Najāsah al-Ma’fu ‘Anhā) dalam Kitab Al-Ashbāh wa al-Nazā’ir Karangan Jalaluddin al-Suyuti ”, Online Journal of Research in Islamic Studies 4, no.3 (2017), h. 8.

Yandri, Desri. “Pendapat Imam Malik dan Imam Syafii Hukum Menggunakan Air Musta’mal untuk Taharah”, Perbandingan Mazhab dan Hukum 12, no. 1 (2023), h. 46.

Supriana, Asep. “Perkembangan Fikih dalam Era Digital: Kajian terhadap Metode Ijtihad dalam Memahami Masalah Kontemporer”, As-Syar’i: Jurnal Bimbingan & Konseling Keluarga 6, no. 1 (2024), h.6-7.

Skripsi dan Disertasi:

Kgalalelo Seiphetheng. “The Water, Energy and Soil Removal Effieciency of A Top and A Front Loader Washing Machine”. Disertasi (South Africa: University of free State, 2011), h.17.

Nur Azizah Arham, “Dry Cleaning dalam Perspektif Fikih Taharah (Studi Komparatif antara Jumhur dan Abū Ḥanīfah)”, Skripsi (Makassar: Sekolah Tinggi Ilmu Islam dan Bahasa Arab, 2024), h. 20-35.

Dokumen Resmi:

Carole Mars, “Cold Water Wash Technical Brief” (Tempe, Arizona: The Sustainability Consortium, 2016), 10–12, 14.

Majelis Ulama Indonesia, “Penyucian (Taṭhīr) Mesin dan Peralatan yang Terkena Najis Berat (Mughallaẓah) dengan Selain Air” (No. 1 Tahun 2020), h. 9.

United States Patent and Trademark Office, “Appliance with Hand Held Steam accessory”, Paten No. US 11,293,131 B2, (Alexandria, Virginia: 5 April 2022), h. 19-13.

United States Patent and Trademark Office, “Washing Machine Using Steam and Method for Controlling the Same”, Paten No. 7,797,969, (Alexandria, Virginia: 21 September 2010). h. 9-14.

Situs dan Sumber Online:

“Kontemporer”. KBBI Daring, https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/kontemporer (02 Juli 2025)

LG Electronics Indonesia. “Mesin Cuci LG Top Load 8kg” (Juni 2024) https://www.lg.com/id (22 Juni 2025).

LG. “8kg Series 5 Slim Front Load Washer – Steam”, https://www.lg.com/au/washer-dryers/front-load-washing-machines/wv5-1208w/ (16 Juli 2025).

Upgraded Home. “What Are The Pros And Cons Of A Steam Washing Machine?” (24 Oktober 2021) https://upgradedhome.com/steam-washing-machine-pros-and-cons/ (9 Juni 2025).

Downloads

Published

2026-01-30

How to Cite

Penggunaan Steam Washer untuk Menyucikan Pakaian Bernajis Perspektif Hukum Islam: The Use of Steam Washer for Purifying Impure Clothes from the Perspective of Islamic Law. (2026). AL-MUNTAQA: Jurnal Studi Islam Dan Bahasa Arab, 2(1), 292-316. https://doi.org/10.36701/muntaqa.v2i1.2459